Visie op rouwverwerking

Rouwen is een uiterst persoonlijk proces. We spreken van rouw in het geval van verlies van dierbare personen, grote tegenslagen en teleurstellingen en in geval van (onverwachte )ontslagsituaties.
Een ieder rouwt op zijn eigen tempo. Hieraan is geen tijd te verbinden. Wel zijn er verschillende fases waar je als rouwende doorheen gaat. Wij hanteren in praktijk Leef! de 5 fases van de Zwitserse psychiater Elisabeth Kübler-Ross. Zij onderscheidt de volgende 5 fases:

Fase 1: Ontkenning
In eerste instantie reageren mensen met ongeloof op de ontstane situatie. Dit afweermechanisme treedt in werking om je te beschermen tegen de harde klap die je te verwerken krijgt. Wanneer je hersteld van de schok is het belangrijk om je gevoelens te uiten en met iemand hierover te praten. Wanneer de eerste schok is verwerkt, wordt er vaak gezocht naar de feiten en de eventuele schuldigen.

Fase 2: Woede
Wanneer de ontstane situatie niet langer ontkend kan worden komt er vaak woede op. Deze woede is het verzet tegen de nieuwe situatie en richt zich vaak op de buitenwereld. Mensen die verantwoordelijk worden gehouden of zijdelings betrokken zijn. Soms richt de woede zich tegen de brenger van het slechte nieuws.

Fase 3: Onderhandelen
In deze fase probeert men op allerlei manieren onder de verschrikkelijke werkelijkheid uit te komen. Er wordt getracht te onderhandelen. Door zichzelf doelen te stellen, wordt het slechte nieuws verzacht. Met de werkomgeving kan in deze fase een moeizame onderhandeling op gang komen betreffende werkafspraken en het doen van beloftes. Bij ontslag kan men in deze fase naar de rechter stappen als vorm van tegenaanval.

Fase 4: Depressie
Wanneer de werkelijkheid steeds meer doordringt worden gevoelens als machteloosheid, onbegrip en verlies meer voelbaar. Men trekt zich terug in huis en in de eigen binnenwereld en voelt zich futloos. Communicatie met de buitenwereld verloopt zeer moeizaam, de telefoon wordt niet opgenomen. De kans dat iemand zijn of haar toevlucht in verdovende middelen en alcohol zoekt is in deze fase het grootst.

Fase 5: Aanvaarding
Wanneer alle hoop op verandering is vervlogen kan er ruimte ontstaan om het verdriet van verlies meer toe te laten. De acceptatie van de nieuwe situatie biedt een perspectief op een nieuwe toekomst, een toekomt vrij van verzet en (overheersend) verdriet.